جغرافیا و پژوهش های شهری

ارزیابی ظرفیت برد منابع آب منطقه چهار کلانشهر تبریز بر اساس میزان تراکم جمعیتی

نوع مقاله : مقاله مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

فیروز جعفری
نسرین دین پرور

گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

https://doi.org/10.22130/gur.2025.2051465.1010
چکیده
آب همواره یک ضرورت انکارناپذیر برای توسعه اجتماعی، اقتصادی و بقای اکوسیستم‌های حیاتی در سطح کره زمین بوده است. محدودیت منابع آب و نزول متفاوت بارندگی، دال بر این است که باید منابع آب‌های موجود سطحی و زیرزمینی به‌خوبی شناسایی و مطالعه شده و با برنامه‌ریزی دقیق، بهره‌برداری صحیح از آن‌ها صورت گیرد. آب یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر هرگونه تراکم است. لذا در این پژوهش منطقه چهار کلان‌شهر تبریز به‌عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین مناطق شهری تبریز در جهت برآورد ظرفیت برد منابع آبی موردبررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر توصیفی _تحلیلی بر اساس نمونه موردی می‌باشد، داده‌های پژوهش به روش اسنادی و مراجعه به نهادهای مرتبط ازجمله شهرداری، شرکت آب و فاضلاب منطقه صورت گرفته است. پس از تلفیق و یکپارچه‌سازی اطلاعات به‌دست‌آمده و تهیه لایه‌های اطلاعاتی در محیط GIS به تهیه نقشه‌های مربوطه پرداخته شد. براساس اطلاعات به‌دست‌آمده حداقل و حداکثر توان جمعیت‌پذیری منطقه 4 تبریز بر اساس شاخص آب و عامل محدودکننده تولید و تصفیه فاضلاب برابر172800و 227368 نفر است که با توجه به میزان جمعیت منطقه برابر با حداکثر تراکم 95 نفر، تراکم ناخالص 229 نفر و تراکم خالص مسکونی195 نفر در هکتار را می‌تواند تحت پوشش قرار دهد لذا با توجه به نتایج به‌دست‌آمده تراکم خالص مسکونی منطقه 4 برابر با 329 نفر در هکتار است که از آستانه مجاز فراتر بوده و در میزان فشار بحرانی قرار دارد.

کلیدواژه‌ها

ظرفیت برد
آب
تراکم جمعیتی
تبریز

عنوان مقاله English

Assessing the Carrying Capacity of Water Resources in District Four of Tabriz Metropolitan Area Based on Population Density

نویسندگان English

Firouz Jafari
Nasrin Dinparvar
Department of Urban and Regional Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran
چکیده English

Water has always been an undeniable necessity for social and economic development and the survival of vital ecosystems on Earth. The limitation of water resources and varying precipitation patterns indicate that existing surface and groundwater resources must be well identified and studied, and proper utilization should be carried out through precise planning. Water is one of the most important factors affecting any type of density. Therefore, in this research, District Four of Tabriz metropolitan area, as one of the most populous urban areas of Tabriz, was examined to estimate the carrying capacity of water resources. The present study is descriptive-analytical based on a case study. Research data were collected through documentary methods and referencing relevant institutions, including the municipality and the regional water and wastewater company. After integrating and consolidating the obtained information and preparing information layers in the GIS software, relevant maps were prepared. Based on the obtained information, it was revealed that the minimum and maximum population capacity of District 4 of Tabriz, based on the water index and the limiting factor of wastewater production and treatment, equals 172,800and 227,368 people, respectively. Given the population size of the area and a maximum allowable density of 95 persons, it can accommodate a gross density of 229 persons and a net residential density of 195 persons per hectare. However, based on the obtained results, the net residential density of District 4 is 329 persons per hectare, which exceeds the permissible threshold and falls within the critical-pressure range.

کلیدواژه‌ها English

carring capacity
water
population density
Tabriz
1.       Badehian, Z., Makhdoum, M., Zobeiri, M., & Marvi Mohajer, M. R. (2015). Estimating the ecological carrying capacity of forest ecosystems (Case study: Kheyrud Forest). Journal of Environmental Researches, 6(11), 72-96.
2.       Beheshti, M., Behboodi, D., Zali, N., & Ahmadzadeh Deljouan, F. (2020). Identification and analysis of key factors and drivers affecting integrated water resources management based on futures studies approach (Case study: Tabriz County). Journal of Ecohydrology, 2(2), 1-17. [In Persian]
3.       Hossein Bani Fatemeh, H., & Kouhi, K. (2006). Investigation of factors and consequences of urban population density and presenting appropriate solutions. Shushtar Journal of Social Sciences, 3(2), 20-31. [In Persian]
4.       Jafari, F. (2015). Investigation and analysis of building density FAR in urban neighborhoods using LUI: Case study of Golbad neighborhood in Tabriz. Journal of Geographical Studies, 3(11), 1-11. [In Persian]
5.       Kang, J., Son, D., Wang, G. J. N., Liu, Y., Lopez, J., Kim, Y., & Lee, Y. (2018). Tough and water‐insensitive self‐healing elastomer for robust electronic skin. Journal of Advanced Materials, 30(13), 45-55. 10.1002/adma.201706846
6.       Kazem Mohammadi, M. (2001). Sustainable urban development: Concepts and perspectives. Journal of Geographical Research, 15(2), 11-27. [In Persian]
7.       Long, H., Tu, Sh., Dazhuan, Ge., Tingting, Li., & Liu, Y. (2016). The allocation and management of critical resources in rural China under restructuring: Problems and prospects. Journal of Rural Studies, 47(20), 392–412. 10.1016/j.jrurstud.2016.03.011
8.       Moulannejad, L., & Yaghoubi, J. (2018). Investigation of factors affecting farmers' participation in water resources management: Case study of Miandoab County. Journal of Water Resources Engineering, 15(6), 11-20. [In Persian]
9.       Naghsh Mohit Consulting Engineers. (2012).
10.    Najafloo, P., Yaghoubi, J., & Nikbakht, J. (2019). Traditional water resources management in Iranian villages. Journal of Water and Sustainable Development, 6(2), 27-38. [In Persian]
11.    Nikpour, A. (2014). Physical measurement of urban form based on density: Case study of Amol City. Journal of Studies of Urban Structure and Function, 5(3),11-34. [In Persian]
12.    Rezvani, M. (2008). Tourism development. University of Tehran Press.
13.    Salehnia, N., Fallahi, M., Ansari, H., & Davari, K. (2007). Investigation of urban drinking water tariffs and their impact on water consumption patterns of subscribers: Case study of Neyshabur City. Journal of Water and Wastewater, 11(8), 66-78. [In Persian]
14.    Shakeel, A., Haifeng, J., Anam A., Dingkun, Y., Zhengxia, C., Changqing, X., Wang, C., Qimeng, J., Zhang, X., Muhammad, I., & Rasheed, A. (2023). Water resources and their management in Pakistan: A critical analysis on challenges and implications. Journal of WaterEnergy Nexus, 6(10), 137-150. 10.1016/j.wen.2023.10.001
15.    Shan, L.w., He, L.q., Suriyaprakash, J., & Yang, L.x. (2016). Photoelectrochemical (PEC) water splitting of BiOI {001} nanosheets synthesized by a simple chemical transformation. Journal of Alloys and Compounds, 665(200), 158 -164. 10.1016/j.jallcom.2016.01.008
16.    Zhang, C.Y., & Oki, T.(2023). Water pricing reform for sustainable water resources management in China's agricultural sector. Journal of Agricultural Water Management, 27(18), 1-12. 10.1016/j.agwat.2022.108045
جغرافیا و پژوهش های شهری
دوره 2، شماره 3
پاییز 1404
صفحه 1-12

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما