جغرافیا و پژوهش های شهری

تحلیلی بر ثمرات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی پروژه های بازآفرینی شهری (نمونه موردی: پروژه بارآفرینی شهرداری شهر رشت)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علی اکبر سالاری پور
آرمان حمیدی
ملیکا فدائی

گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

https://doi.org/10.22130/gur.2025.2071510.1032
چکیده
بازآفرینی شهری مبتنی بر فرهنگ رویکردی جامع برای توسعه شهری است که با بهره‌گیری از دارایی‌های فرهنگی، نه‌تنها فضاهای فیزیکی شهرها را احیا می‌کند، بلکه شمول اجتماعی، رونق اقتصادی و حس هویت مکانی را تقویت می‌کند. این پژوهش با هدف ارزیابی پیامدهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی پروژه بازآفرینی میدان شهرداری رشت، از دیدگاه کسبه و صاحبان کسب‌وکارهای محدوده پیاده‌راه، انجام شد. این پروژه به‌عنوان یکی از ابتکارات کلیدی شهرداری رشت برای بهبود کیفیت زندگی و احیای بافت فرسوده شهری اجرا شده است. برای جمع‌آوری داده‌ها، 300 پرسشنامه مبتنی بر مقیاس لیکرت پنج‌درجه‌ای در میان جامعه آماری توزیع و تکمیل شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های آماری شامل تی تک‌نمونه‌ای، دوجمله‌ای و تحلیل عاملی اکتشافی تحلیل شدند. نتایج نشان‌دهنده امتیاز بالای شاخص‌های ثمرات اقتصادی (میانگین 58/3) و فرهنگی-اجتماعی (میانگین 44/3) است، به‌ویژه در افزایش تعداد گردشگران (میانگین 25/4) که موفقیت پروژه در جذب بازدیدکنندگان و تقویت جایگاه منطقه را تأیید می‌کند. با این حال، رضایت از عملکرد شهرداری (میانگین 44/2) و جبران خسارت‌های کسب‌وکارها در طول اجرا (میانگین 46/1) در سطح متوسط ارزیابی شد. عدم مشارکت فعال کسبه و ضعف در مدیریت فرآیند اجرا چالش‌های اصلی بودند. پروژه در رونق کسب‌وکارها، ایجاد فرصت‌های جدید، افزایش مشتریان و بالا رفتن ارزش املاک موفق بود، اما حفظ اصالت تاریخی و فرهنگی منطقه ناکافی بود. انحراف معیار پایین شاخص‌ها، به‌ویژه در رضایت از عملکرد شهرداری، نشان‌دهنده اجماع کسبه بر ضعف‌های مدیریتی، از جمله نبود حمایت مالی کافی است. برای پروژه‌های آتی، تقویت مشارکت فعال کسبه، جبران خسارت‌های مالی، توجه بیشتر به حفظ میراث تاریخی و فرهنگی و بهبود خوانایی و شناخت‌پذیری محیط شهری ضروری است تا رضایت عمومی افزایش یابد، تأثیرات منفی بر کسب‌وکارها کاهش یابد و پایداری پروژه‌های بازآفرینی تضمین شود.

کلیدواژه‌ها

بازآفرینی شهری
ثمرات اجتماعی فرهنگی
ثمرات اقتصادی
رضایت شهروندان
شهر رشت

عنوان مقاله English

Analysis of the Economic, Cultural, and Social Outcomes of Urban Regeneration Projects (Case Study: Shahrdari Square Regeneration Project in Rasht)

نویسندگان English

Ali Akbar Salaripour
Arman Hamidi
Melika Fadaee
a. Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Art, University of Guilan, Rasht, Iran
چکیده English

This study evaluates the economic, cultural, and social impacts of the Shahrdari Square regeneration project in Rasht, from the perspective of business owners in the pedestrian zone, as a key municipal initiative to revitalize deteriorated urban areas and enhance quality of life.
Data were collected via 300 Likert-scale questionnaires distributed to business owners and analyzed using SPSS, including one-sample t-tests, binomial tests, and exploratory factor analysis.
Economic benefits scored highly (mean: 3.58), especially in tourist attraction (mean: 4.25), business growth, customer influx, and property value increases. Cultural-social benefits also rated high (mean: 3.44). However, municipal performance (mean: 2.44) and business damage compensation (mean: 1.46) were low, with challenges in owner participation, implementation management, and heritage preservation. Low standard deviations indicate consensus on managerial shortcomings.
The project succeeded in economic revitalization but requires improved owner involvement, financial compensation, heritage preservation, and area recognition for greater satisfaction and sustainability in future initiatives.

کلیدواژه‌ها English

Citizen Satisfaction
Economic Outcomes
Socio-Cultural Outcomes
Urban Regeneration
Rasht City
جغرافیا و پژوهش های شهری
دوره 2، شماره 3
پاییز 1404
صفحه 30-45

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما